Kültürsüz Medeniyet

Kültür ve medeniyet kavramları uzun zaman tartışılmış ve tartışılmaya devam eden kavramlardır. Bunun temelinde bazı düşünürler için iki kavramın birbirinden farklı olmadığı düşüncesi yatarken bazılarının ise farklı olduğu kanaatinde olmaları yatmaktadır. Kültürü ve medeniyet, daha çok tarih, sosyal antropoloji, sosyal psikoloji ve etnoloji bilimlerinin konusudur ve her bir bilim alanı farklı yönleri ile bu kavramları ele almıştır. Mehmet Saffet kültürü, bir milletin ruhu, hayatının iksiri, kurtuluş ve yükselişin en büyük bir âmili olarak değerlendirmiş. Ruhsuz bir vücut nasıl yaşayamazsa, kültürü akim kalan bir millet de pâyidar olamaz diyerek millet hayatı için ne kadar önemli olduğunu kesin bir dille belirtmiştir. Erol Göngör, ise kültürü şöyle tanımlar: "Kültür, bir inançlar, bilgiler, hisler ve heyecanlar bütünüdür. Yâni maddî değildir. Manevî olan kültür, uygulama halinde maddî formlara bürünür. Meselâ, dinî inançlar; câmi, namazdaki beden hareketleri dinî kıyafetler v.s. şeklinde görünür." Cemil Meriç kültürle ilgili şöyle düşünmektedir; "Batının kültürü var bizim ise irfanımız. İrfan, insanoğlunun has bahçesi, ayırmaz, birleştirir. Bu bahçede kinler susar, duvarlar yıkılır, anlaşmazlıklar sona erer. İrfan kendini tanımakla başlar. Kendini tanımak için ön yargıların köleliğinden kurtulmak gerekir. İrfan, nefis terbiyesi, olgunluğa açılan kapı, amelle taçlanan ilim. Kültür, irfana göre katı ve fakir. İrfan insanı insan yapan vasıfların bütünü, yani hem ilim, hem iman ve hem de edep. Batı kültürün vatanı, doğu irfanın. Ne batıyı tanıyoruz ne doğuyu en az tanıdığımız ise kendimiz." Kelime itibari ile dilimize Arapçadan gelen medeniyet kavramı Medine kelimesinden türetilmiş ve şehir hayatından tam olarak faydalanma, iyi ve rahat yaşam manalarını içermektedir. Batı dilinde ise "civilisation" şehirleşmek, şehirli olmak, medeni insanın yaşam şeklini ifade etmektedir. Ziya Gökâlp`e göre medeniyet, aynı mamureye dahil birçok milletlerin sosyal hayatlarının ortak bir toplamıdır. Meselâ, Avrupalı milletler arasında ortak bir "Batı Medeniyeti" vardır. Bu medeniyetin içinde birbirinden bağımsız bir İngiliz harsı, bir Fransız harsı, bir Alman harsı v.s. vardır. Cemil Meriç ise Medeniyet kelimesinin, ilmi ve teknik gelişme, şehirleşme, sosyal organizasyon bakımından daha ileri aşamada bulunan toplumlar için kullanıldığını belirterek, zamanımızda ise daha çok, sanayileşme, modernleşme gibi sözlerin tercih edildiğini ifade etmektedir. Ziya Gökalp medeniyetle kültür arasındaki farkları aşağıdaki gibi belirtmiştir. 1- Medeniyet milletlerarası olduğu halde kültür millidir.2- Medeniyet bir toplumdan başka bir topluma geçebilir fakat kültür geçemez.3- Bir millet medeniyetini değiştirebilir ancak kültürünü değiştiremez.4- Medeniyet usul ve akıl aracıyla elde edilir, kültür ise ilham ve sezgi ile yeşerir.5- Medeniyet iktisadi, hukuki, dini ve ahlaki fikirlerin mecmuudur. Kültür ise bedii (estetik) ve yine ahlaki, dini duyguların toplamıdır.6- Kültürü biçimlendiren duygular içten ve yürekten geldikleri için görülmeleri, incelenmeleri pek güçtür. Medeniyet ise hariçte (dışta) tebellür etmiş (belirmiş) mefhumlardan (kavramlardan) , kaidelerden (kurallardan) kısaca bir çok kurumlardan meydana gelmiş olup objektif bir gözle bakılma imkanına sahip olduğundan daha kolay tetkik edilebilir. Bu değerlendirmelerden yola çıkarak kültürün süreklilik gösteren tarihi bir birikim, medeniyetin ise kültürün yaşayan ve günümüze yansıyan maddi ve manevi unsuru olduğunu söylemek mümkündür. Bu noktada günümüz Türk toplumunda kültür ve medeniyetin durumu üzerine neler söylenebilir. Kültür değerlerimizi dünden bugüne koruyup yeni nesillere aktarabildik mi, Türk medeniyeti özgün bir medeniyet olarak ilham kaynağı olabildi mi? Bu sorulara vereceğimiz cevaplar Türk kültür ve medeniyetinin varlığını sürdürüp sürdüremeyeceğini diğer bir ifade ile Türk milletinin var olup olmayacağını gösterecektir. İletişim kanallarının çoğalması ve geniş aile yapısının bozularak çekirdek ailenin ön plana geçmesi Türk kültürü üzerinde önemli bir olumsuz etki meydana getirmiştir. Kitle iletişim araçları vasıtası ile kültürümüze uyumlu olmayan manevi ve maddi unsurlar yeni neslin hücrelerine zerkedilen bir zehir gibi ciddi tahribata yolaçmıştır. İlk zamanlarda geniş aile içerisinde bu tahribatın etkileri, neneler, dedeler aracılığı ile bir nebze azaltılmış olsa da, batı medeniyeti kalıplarının zaman içerisinde rol model olarak alınıp uygulanması ile birlikte maalesef kültür ve medeniyetimiz büyük bir tahribata uğramıştır. Bu süreç kültür ve medeniyet değerlerimizin yeni nesillere aktarılmasının önündeki en büyük engel olmuştur. Milleti önceleyen bakış açısı zamanla yerini bireyin önceliğine bırakmış, oğul babayı kız anayı tanımaz hale gelmiştir. Bugün baktığımızda söylem ve eylemelerimiz arasında oldukça büyük farklılıklar olduğu görülmektedir. Söylemlerimiz Türk-İslam kültür ve medeniyeti ile uyumlu olmakla birlikte uygulamalarımız Batı kültürü ve medeniyeti ile çok daha uyumludur. Özellikle kültürümüzün görünen yüzü olan maddi kültür unsurları tamamen batı taklidi olmuş, Türk kimliğini ve kültürünü yansıtmaktan uzaklaşmıştır. Şehirlerimiz biçimsiz, estetik kaygılardan uzak, geri kalmış bir medeniyetin yansıması yapılardan oluşmuş, ruhsuz bina yığınları haline getirilmiştir. Tek dişi kalmış canavar diye nitelendirdiğimiz batı medeniyeti, tek dişini kemiklerimize kadar geçirmiş ve damarlarımızda akan asil Türk kanını iliklerimize kadar sömürmektedir. Başbuğ Alparslan Türkeş`in "Milletler yabancı kuvvetlerin orduları ve diğer maddi güçleri tarafından yok edilmeden önce, manevi ve fikir güçleri tarafından esaret atına alınırlar. Böyle bir toplumun esir ve yok olması kesin hale gelir." sözü hergeçen gün yüzümüze bir tokat gibi çarpmaktadır. Türk kültür ve medeniyetinin yeniden inşası için öncelikle kendimizden başlayarak kültür ve medeniyetimizi oluşturan unsurları öğrenip yaşamaya ve yeni nesillere aktarmaya mecburuz. Bunun için muhtaç olduğumuz kudretin damarlarımızdaki asil kanda olduğunun bilincinde, iman ve ülkü aşkı ile çalışarak büyük Türkiye`yi yeniden inşa edeceğiz.