Adıyaman’ın Tut ilçesinde, dut meyvesinin son hasadının kurutulup, ceviz ve susam ile birlikte dibekte dövülmesiyle yapılan ‘dut çekmesi’ soğuk kış günleri için bidonlara basılıyor.
Dut meyvesinin coğrafi işaretini alan Tut ilçesinde, kış günlerine hummalı bir hazırlık yapılıyor. Dut meyvesinden, pekmez, pestil, kesme ve dut kurusu gibi ürünler elde eden üreticiler, sonbaharın son günlerinde soğuk kış günlerinin vazgeçilmezi dut çekmesini hazırlıyor. Kadınların ve erkeklerin dibeklerde dövdüğü dut çekmesi daha sonra bidonlara basılıyor. Vitamin ve enerji deposu olan dut meyvesi, özellikle çocukları kış günlerinde hastalıktan koruması için yediriliyor. İsmini dut meyvesinden alan Tut ilçesinde yüzyıllardır yapılan ancak zahmetli bir süreci olduğu için unutulmaya yüz tutan dut çekmesi gelecek nesillere taşınmak isteniyor. İlçenin ana gelir kaynağı olan dut yetiştiriciliğinin son yıllarda daha da gelişmesiyle, dut çekmesi özellikle başka illerden talep görüyor.
Dut üreticisi Cemal Avcı, dut çekmesinin şekeri az olan dut kurusundan yapıldığını belirterek, “Dut çekmesi Tut ilçesine has bir ürünüdür. Dut meyvesinin son ürünlerinden yani şekeri az olan dutlardan yapılır. Dut çekmesinin içerisine susam ve ceviz konularak dibeklerde karşılıklı dövülür. Yüzyıllar boyunca süre gelen bir örftür, bir gelenektir. Gerçekten bir enerji deposudur. Kış aylarında insanlar bundan yerler ve doping yapar. Dut çekmesi çok emek iş olduğundan dolayı son dönemlerde unutulmaya başlandı. Fakat biz bunu unutturmamak için ‘dut çekmesi’ isimli bir dernek kurduk. Bu eşsiz tadın unutulmasını istemiyoruz” dedi.
Aslı Savcı isimli kadın ise soğuk kış günlerinde yoğurt ile birlikte çocuklara yedirdiklerini ve sağlıklı olduğunu söyledi.
Perihan Doğan ise kış aylarının vazgeçilmez tadı olduğunu dile getirdi.