ANTALYA (AA) - SÜLEYMAN ELÇIN - Patara Antik Kenti'nde Roma Imparatoru Neron'un prestij eseri olarak yaptirilan deniz fenerini orijinal tas malzemeleriyle yükseltmek için yikintinin bulundugu alana "tas hastanesi" kuruldu.
Patara'daki deniz fenerinin, orijinal tas malzemeleri ile yeniden insasi için hazirlanan restitüsyon (orijinal hali) projesinde sona gelindi.
Tas yigini seklindeki yapinin çevresinde yapilan arkeolojik kazilarda eserin orijinal malzemesi taslar gün yüzüne çikarildi. Burada istiflenen malzeme, alanda olusturulan "tas hastanesi"nde Kazi Heyeti Baskani Prof. Dr. Havva Iskan Isik'in koordine ettigi çalismayla tetkik ediliyor.
Tetkik edilen, düzenlenen ve temizlenen deniz fenerine ait taslar, eserin ayaga kaldirilmasi için baslatilacak çalismalar için hazir hale getiriliyor.
Bilim kurulu nezaretinde eseri restore edecek yüklenici firma da alana santiyesini kurdu.
Patara Antik Kenti Kazi Baskani ve Akdeniz Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü Ögretim Üyesi Prof. Dr. Havva Iskan Isik, AA muhabirine yaptigi açiklamada, Patara'nin, "mücevher" gibi gördükleri bir deniz fenerine sahip oldugunu dile getirdi.
- Kendi orijinal malzemesiyle ayaga kaldirilan tek eser olacak"
Fenerin Patara'daki en heyecan duydugu eserlerin basinda geldigini belirten Isik, MS 54 yilinda Roma'nin en taninan imparatorlarindan Neron tarafindan insa ettirilen yapinin üzerinde altin harflerin yer aldigi bir yazit bulundugunu belirtti.
Isik, bu yazitta, Imparator Neron'un, fenerin yapim tarihi ve hangi vali tarafindan insa ettirildigini anlatan ifadelerinin yani sira "Ben Imparator Neron. Bu feneri denizcilerin selameti için yaptim." yazdigini kaydetti.
Fenerin ilk yapildigi tas malzemenin tamaminin arkeolojik kaziyla çikarildigini ve numaralandigini anlatan Isik, "Patara'daki fener dünyadaki ilk deniz feneri degil ama kendi orijinal malzemesiyle ayaga kaldirilabilecek olan tek fener olacak." ifadesini kullandi.
- "Bu gerçek anlamda bir hastane"
Restorasyona baslayacak yüklenici firmanin santiyesini kurdugu alanda bir tas hastanesi olusturduklarini anlatan Isik, burada esere ait orijinal tas malzemenin islendigini aktardi.
Taslarin titiz bir çalismayla tek tek elden geçirildigini belirten Isik, "Fener adeta tas tas üstünde yükselmeye baslayacak. Bu gerçek anlamda bir hastane. Yapiya iade edilecek orijinal bloklarin her biri bu hastanede tek tek lazer taramadan geçirilecek, 3 boyutlu modellenecek. Bu modellerin yine 3 boyutlu çiktisi alinacak. Böylece fenerin bütün orijinal bloklarini lego tasi gibi elde edip bütün denemelerimizi, kurgulamalarimizi daha önceden olusturdugumuz restitüsyon projesinde kontrol etme firsatina sahip olacagiz." seklinde konustu.
Isik, su bilgileri verdi:
"Bu taramadan sonra taslar özel ölçüm aletleriyle tasiyiciliklari ölçümlenecek. Ne kadar yük kaldirabilecekleri tespit edilecek. Çünkü birinci metrede bulunan bir tas 26 metre yükü tasiyabilecek mi? Ona bakacagiz. Kilcal çatlaklari olanlarin onarimi, güçlendirilmesi yapilacak. Taslar, üzerlerinde birçok tetkik, operasyon yapildiktan sonra yerlerine konulacak. Çok büyük sorumluluk isteyen bir restorasyon çalismasi. Bütün bu çalismalari tas hastanesinde gerçeklestirecegiz."
Deniz fenerindeki taslarin oldukça iyi, dayanikli ve saglikli durumda oldugunu kaydeden Isik, bu avantaji da kullanarak feneri olabilecek en kisa sürede ayaga kaldirmayi hedeflediklerini kaydetti.
