ANTALYA - SÜLEYMAN ELÇİN - Antalya'da yaklaşık 1,5 yıl önce uydu cihazı takılarak takip edilmeye başlanan "Gümüş" isimli caretta caretta, "sıra dışı yolculuğu"nda şimdiye kadar yaklaşık 24 bin kilometre katetti.
Ekolojik Araştırmalar Derneği (EKAD) ve TÜPRAG Metal Madencilik işbirliğiyle yürütülen "Miner Turtle (Madenci Kaplumbağa)" adlı Deniz Kaplumbağalarını Araştırma, İzleme ve Koruma Projesi kapsamında 12 Temmuz 2024'te Antalya'nın Manavgat ilçesinin Kızılot sahilinde caretta carettalar "Altın" ve "Gümüş", uydu izleme cihazı takılarak denize salındı.
Göç yolları, beslenme alışkanlıkları ve kışlama alanlarının öğrenilmesi için takip edilmeye başlanan kaplumbağalardan "Altın" beklenen bir rota çizerek Libya kıyılarında göçünü tamamlarken, "Gümüş" ise "sıra dışı bir yolculuk" sergiledi.
Verilere göre, Kızılot kumsalına yuvaladıktan sonra rotasını doğrudan Akdeniz açıklarına çeviren "Gümüş", Ege Denizi'nin güneyindeki Kerpe Adası'nda mola verdi. Buradan İtalya'nın Sicilya Adası'na yönelen deniz kaplumbağası, ardından Tunus'un Hammamet Körfezi'ne ulaştı.
- İspanya açıklarına kadar ulaştı
Burada beklenenin aksine göç yolculuğunu tamamlamayan "Gümüş", Afrika kıyıları boyunca batı istikametinde Gazze Şeridi'ne kadar ilerledi, Mısır'daki Bardawil Gölü'ne ulaştı. Ardından da Mısır'ın Ras el-Bar şehri açıklarına ilerleyen kaplumbağanın burada 2 hafta kalınca göç yolculuğunu tamamladığı düşünüldü ancak "Gümüş" yeniden harekete geçerek Sicilya kıyılarına ulaştı. Sonrasında ise rotasını daha da batıya Tiren Denizi'ne çeviren caretta caretta, Sardunya Adası'nın batısındaki Cagliari'ye doğru yoluna devam etti.
Sardunya Adası'nın güneyinde Cezayir'in Skikda açıklarına ilerleyen "Gümüş", Balearik Denizi'nde kısa gezintiler şeklindeki yolculuğunu son olarak İspanya'nın Torrovieja açıklarında sürdürüyor.
- "Gümüş'ün rotası Akdeniz için yepyeni bir rota"
Ordu Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi'nde görev yapan EKAD Yönetim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Onur Candan, AA muhabirine, kış aylarında "Gümüş"ün günlük hızının yavaşladığını söyledi.
Normalde deniz kaplumbağalarının yuvalamalarını gerçekleştirdikleri sezon sonunda kışlama ve beslenme alanlarına ilerlediğini ve 2-3 yıl o bölgede kaldığını anlatan Candan, "Gümüş"ün ise 1,5 yıldır sürekli göç yolculuğunu sürdürdüğünü kaydetti.
"Gümüş"ün kendilerini şaşırtarak daha önceki çalışmalarında hiç rastlanılmayan bir rota çizdiğine dikkati çeken Candan, "Carettaların göç davranışı, kullandıkları rotalar, deniz yüzeyi sıcaklıklarıyla ilişkili. 'Gümüş'ün rotası Akdeniz için yepyeni bir rota. Bu deniz yüzeyi sıcaklığına bağlı bir göç rotası diye düşünüyoruz. İklim değişikliğinin bir yansıması olabilir. Çalışmalarımızla deniz kaplumbağalarının beslenme amacıyla Akdeniz'in tamamını kullandığını gördük." dedi.
- "Flora" ve "Fauna" isimli caretta carettaları da takip ediyorlar
"Gümüş" ve "Altın"ın yanı sıra yaklaşık 6 ay önce uydu cihazı taktıkları "Flora" ve "Fauna" isimli caretta carettaları da takip ettiklerini bildiren Candan, "'Altın', Libya kıyılarında göç yolculuğunu tamamladı. 'Flora' da Trablus kıyılarına kadar ulaştıktan sonra rotasını Mersin Körfezi'ne çevirdi. 'Fauna' ise tıpkı 'Gümüş' gibi Yunanistan'ın ardından İspanya kıyılarına doğru ilerleyerek İbiza açıklarında günlük aktivitelerini sürdürmekte." diye konuştu.
